+

تجهیز کتابخانه:

برای تجهیز کتابخانه ابتدا کارشناسان کانون توسعه که همه افراد داوطلب هستند و رشتۀ کاری شان ادبیات کودک است، کتاب های مناسب را شناسایی و خریداری می کنند.لازم است بگوییم کارشناسان با توجه به شناختی که از روستا و از ادبیات کودک دارند کتاب ها را انتخاب می کنند . کتاب های خریداری شده که معمولاً برای راه اندازی حدود 1000 جلد است پس از فهرست کردن، ارسال می شود.

انتخاب کتابدار:

هم زمان با این کار، گروهی هم به آن روستا رفته یا با مسئولان محلی مثل مدیر مدرسه یا رئیس آموزش و پرورش یا شورای روستا تماس می گیرند و درخواست می کنند یکی از اهالی روستا که معمولاً دختر جوان دیپلمه یا دانشجوی علاقه مند به کار با کودکان است را انتخاب کنند. معمولاً همیشه چند نفر داوطلب این کار هستند. از میان داوطلبان سه یا چهار نفر انتخاب می شوند و برای دیدن دورۀ آموزش کتابداری به مرکز استان می روند و در مراکز کانون پرورش فکری کودکان دورۀ اولیۀ کتابداری و کار با کودکان را فرا می گیرند . کتابداران در این دوره کتابداری، قصه گویی، ساختن کاردستی و عروسک سازی را در کانون پرورش فکری یاد می گیرند. سپس، کانون توسعه محلی مناسب ( خانه یا مدرسۀ یا ساختمانی متروک ) در روستا اجاره می کند، خانه ای که حداقل 4 اتاق داشته باشد، چون کتابخانه یک اتاق برای مخزن ، یک اتاق مطالعه ، یک اتاق تلویزیون و یک اتاق برای بازی و کاردستی و گذراندن اوقات فراغت می خواهد. بعد از اجارۀ محل گروهی از کارشناسان به همراه کتاب ها به روستای مورد نظر می روند. برای هر کتابخانه از قبل قفسه های کتاب ، موکت ، میز و صندلی مطالعه ، تلویزیون، ویدئو و وی سی دی خریداری می شود. در محل روستا گروه کارشناسان کانون توسعه به کتابدار و افراد داوطلب دیگر مجدداً کتابداری و نحوۀ فهرست کردن و چیدن کتاب ها را آموزش می دهند.

فعالیت کتابخانه:

بعد ازآموزش کتابدار کتاب ها چیده می شود و عضوگیری آغاز می شود. گروه کارشناسان در مدت اقامتشان در روستا برای بچه های گروه های مختلف سنی  و والدین آن کارگا ه های مختلفی برگزار می کنند از جمله: قصه گویی ، کتابخوانی، نمایش خلاق، نقاشی، کاردستی، آموزش حقوق کودک، آموزش محیط زیست ، آموزش داستان نویسی، گزارش نویسی، مشاوره خانواده، جمع آوری فرهنگ عامه و بازی های محلی، چگونگی استفاده از کتاب های مرجع با تأکید خاص روی فرهنگنامه کودکان و نوجوانان و کارگاه های دیگر. همچنین کارگاه های صنایع دستی مثل قالیبافی، سبد بافی، نجاری و ...... که از راه فروش محصولات کمکی هم به آن ها با شد. برنامۀ کانون توسعه این است که کم کم این کتابخانه ها مستقل و خودکفا شوند، اما تاکنون که حدود 7 سال از تأسیس اولین کتابخانۀ ما می گذرد هم چنان آن کتابخانه و دیگر کتابخانه ها را حمایت می کنیم.

معمولاً کارشناسان کانون توسعه هر 6 ماه یک بار کتاب های جدید و کتاب های درخواستی از سوی کتابداران و اعضا را خریداری می کنند و برایشان می فرستند هم چنین هر شش ماه یک بار گروهی از کارشناسان برای برگزاری کارگاه های مختلف به کتابخانه ها سفر می کنند . تمام افرادی که با کانون توسعه فرهنگی کودکان همکاری دارند و تمام اعضای هئیت مدیره داوطلبانه کار می کنند و تمام کارشناسانی که در سفرها همراه هستند هم داوطلب هستند.

تمام هزینه های تأسیس و تجهیز کتابخانه ها از طریق کمک های مردمی، برگزاری بازار، کنسرت، نمایشگاه نقاشی و عکس های هنری، جمع آوری می شود. 

 فعالیت های دیگر:

کانون توسعه فرهنگی کودکان علاوه بر تجهیز و تأسیس کتابخانه ها فعالیت های دیگری هم دارد.

1- آموزشیاری:

در این طرح فرزندان خانواده های کم توان مالی در روستاهایی که کتابخانه تأسیس شده است شناسایی می شوند و به آن ها کمک هزینۀ تحصیلی پرداخت می شود. هزینه های این طرح را هم مردم تأمین می کنند، به این صورت که مثلاً در هر سال مبلغی معین برای هر دانش آموز پرداخت می کنند . و آن دانش آموز راتحت پوشش می گیرند. هر کسی بنا به میل و توان مالی اش هر چند دانش آموز که بخواهد را می تواند تحت پوشش بگیرد. در مواقع مورد نیاز برای این کودکانی که تحت پوشش طرح آموزشیاری هستند لباس، لوازم التحریر، کتاب درسی و .... هم خریداری می شود. هم چنین چون در روستاها استفاده از برخی  از خوابگاه ها شهریه دارد اگر دانش آموزی نتواند هزینۀ خوابگاهش را پرداخت کند و به این دلیل ناچار به ترک تحصیل شود کانون توسعه فرهنگی کودکان هزینۀ خوابگاه اورا تأمین می کند.

2- هنرستان ها و کارگاه های فنی – حرفه ای : 

از دیگر طرح هایی که کانون توسعه فرهنگی کودکان برای توانمند ساختن دانش آموزان روستایی اجرا می کند. پروژۀ تأسیس و تجهیز مدارس فنی – حرفه ای و کاردانش به کمک آموزش و پرورش است.این پروژه در سال 1380 و در پی درخواست کمک از سوی آموزش وپرورش بیرجند آغاز شد.

هدف های این طرح:

 - ایجاد اشتغال در روستاها و رفع معضل بیکاری.
- جلوگیری ازمهاجرت روستاییان به شهر.
- جلوگیری از افت تحصیلی دانش آموزان دبیرستانی که به علت پراکندگی روستاها و کمبود دبیرستان و هنرستان پیش می آید.

معمولاً در روستاها به دلیل نبودن امکانات تنها رشتۀ تحصیلی که آموزش و پرورش امکان راه اندازی اش را دارد رشتۀ علوم انسانی است. با گرفتن دیپلم، دانش آموز هیچ تخصصی هم کسب نمی کند و بیکار می ماند. اگر بخواهد رشتۀ دیگری بخواند باید به شهر برود و از خانواده اش دور شود و هزینه ای را هم به آنان تحمیل کند. دوری ازخانواده مشکلات زیادی برای نوجوانان به وجود می آورد.به همین دلیل کانون توسعه فرهنگی کودکان با جمع آوری کمک برای تأسیس و تجهیزکارگاه های فنی این امکان را فراهم می آورد  که در روستا هم دانش آموزان رشته های فنی و کاربردی را بخوانند . مثل جوشکاری، لوله کشی، آب رسانی، گازرسانی ، رشتۀ کامپیوتر. تعمیرات تلویزیون و دستگاه های الکترونیکی ، رشتۀ تراشکاری، برق ساختمان و بنایی. این مدارس هم برای دختران و هم پسران راه اندازی شده است.

3- کانون اصلاح و تربیت:

از فعالیت های دیگر کانون توسعه، آموزش رسمی در مقطع دبستان، راهنمایی و دبیرستان در کانون اصلاح و تربیت پسران در تهران است.
همکاران افتخاری کانون به مددجویان درس می دهند و آن ها را برای گذراندن امتحانات آماده می کنند. علاوه بر دروس رسمی مدرسه ای کارگاه های : مهارت های زندگی ، حقوق کودک، بهداشت فردی، محیط زیست ، سفالگری و ...... هم برای مددجویان برگزار می شود. در بخش مددکاری همکاران کانون توسعه فرهنگی کودکان فعالیت هایی در زمینۀ مراقبت های پس از خروج، یافتن محلی برای زندگی ، کاریابی، پرداخت کمک هزینه و نظارت بر آموزش و پیشرفت کار آن ها هم می کنند.

4- برگزاری کارگاه های آموزش کتابداران:

هم چنین تا کنون سه سال است که کانون توسعه برای بالا بردن سطح علمی و عملی کتابداران هرساله در شهریور ماه یک دروۀ یک هفته ای آموزشی برای آنان برگزار می کند. هر سال محور آموزش یک موضوع متفاوت  است. تاکنون سه دوره برای کتابداران برگزار شده است. سال اول دروس درباره تخصص کتابداری و نحوۀ جذب کودکان و افراد روستایی به کتابخانه و آشنایی با کودک، شناخت مراحل رشد و ....... بود. سال دوم محور اصلی فعالیت های کتابخانه ای بود مثل نحوۀ کتابخوانی دسته جمعی ، آشنایی با هنرهای متعدد ، نمایش خلاق و ........  سال سوم آشنایی با ادبیات کهن، ادبیات عامه و ادبیات کودک، نمایش خلاق و گزارش نویسی.

کانون توسعه فرهنگی کودکان هم اکنون 14 کتابخانه در 14 روستای ایران دایر کرده است.

فعالیت های جانبی : 

از دیگر فعالیت های کانون توسعه می توان ازکمک به کتابخانه های عمومی و تجهیز  آزمایشگاه های مدارس روستایی، انتشار جزوه های آموزشی ، خبرنامۀ داخلی و انتشار بروشورهای اطلاع رسانی، و شرکت در همایش ها و چالش ها و جشنواره ها نام برد.

لازم به یاد آوری است که تاکنون در دو جشنواره  از کانون توسعه فرهنگی کودکان تقدیر شده است :

1- جشنواره  کتابخانه های خانگی در سال 1381
2- تندیس و جایزه ویژه انجمن ترویج علم ایران 1386